Zeynep ve Ahmet: “ŞİMDİKİ ÇOCUKLAR HARİKA”, AZİZ NESİN
-
Zeynep ve Ahmet: “ŞİMDİKİ ÇOCUKLAR HARİKA”, AZİZ NESİN
“ŞİMDİKİ ÇOCUKLAR HARİKA”, AZİZ NESİN*
Makale Yazarı: Merve Tellioğlu
*Bu makale ROMAN KAHRAMANLARI (Ocak/Mart 2018) 33. sayıda yayımlanmıştır.
Aziz Nesin’in Harika Çocukları
Kişisel tarihim açısından Aziz Nesin’in “Şimdiki Çocuklar Harika”sı ile buluştuğumda ismi üzerine düşünmüş ve #çocuk algısıyla içinde bulunduğum zamanın kastedildiği düşüncesi ile bu “harika çocuk” vurgusu hoşuma gitmişti. Kitabın doğasına eriştikçe de birbirinden ayrılmış iki küçük arkadaşın birbirlerine yazdığı mektuplarla karşılaşmış; genel hatlarıyla bu mektuplarda anne ve babaları, okulları ve öğretmenleri, günlük hayatları ile ilgili ayrıntıları ve yaşadıklarını birbirleriyle paylaştıklarını görmüştüm.
Eskiden aynı okulda okuyan iki arkadaş: #Ahmet ve #Zeynep. Zeynep’in ailesinin Ankara’ya taşınma kararları sonucu verilmiş bir #mektuplaşma sözü. Bunların sonucundaysa iki ilkokul öğrencisinin gözünden #aile, #okul, #arkadaşlık kavramları.
Kitapta ilkokul çağında iki arkadaş olan Zeynep ve Ahmet’in günlük hayatları, aile, okul, arkadaşlık ilişkileri üzerine birbirine yolladıkları mektuplar üzerinden ilerleyen bir süreci gözlemleriz. Bu iki çocuk nezdinde yazar, yetişkin bireyler ile çocukların arasındaki ayrılığı kapatmaya çalışmıştır. Bu mesafenin kapanması için kendini onların yerine koymuş, onların gözünden sorgu yoluna gitmiştir. Belli ki Aziz Nesin hem çok eskide kalan hem de hiç unutulmayan çocukluk günleriyle bu bağın, çocuklarla duygudaşlığın ancak onlar gibi hissederek kurulabileceğine inanmıştır. Bu yönüyle de kitap klasik anlayışla çocuklara yönelen bir öğreti kitabı olmaktan uzak kalabilmiştir. Bir yönüyle anne ve babalara, eğitimcilere nasihatler vermek istediğini söylemek doğru bir saptama olacaktır.
Dünyaya eleştirel gözle bakan çocuklar…
Zamandan 50 yıl önce kaleme aldığı “Şimdiki Çocuklar Harika” ile Aziz Nesin, dünyaya ve yetişkin bireylere eleştirel ve anlamlı gözlerle bakan çocukların dünyasıyla buluşturuyor okuyucuyu.
#Romanınkahramanı olan iki çocuktan Zeynep, kitap boyunca süren mektuplaşmanın ilk ayağı olur. Zeynep bu bölümde babasının işi sebebiyle taşındıkları #Ankara’dan arkadaşına ilk mektubu yazmıştır. Bu onun yerine getirdiği bir sözdür. Dört yıldan çok aynı okulda okuduğu arkadaşlarına alıştığını belirten kahraman, yeni yaşamına uyum sağlamakta da güçlük çekmemiştir. Olgun davranışlarıyla örnek bir çocuk profili çizen Zeynep, zaman zaman kendinden küçük kardeşini anlamaya, derdini çözmeye çalışmıştır. Bir bölümde ise arkadaşından aldığı bir sırrı gevezelik etmekten ziyade #danışma maksadıyla mektup arkadaşına anlatmıştır. Pek çok yetişkinin umursamadığı bu davranış biçimini doğru bir maksatla yerine getirmiştir. Bu bölümde çok mühim bir soru ile toplumsal alanda da sorun olmuş bir konu hakkında sorusunu sormuştur: “kız olmak, daha doğuştan bir şanssızlık mıdır?” Yazdıkları mektuplarla bir yarışmaya katılmayı düşünen arkadaşı Ahmet’e söyledikleri de yine mühimdir: “Kazanma şansımız pek az. Neden biliyor musun? Biz bu mektuplarımızda büyüklerimizi, anababaları, öğretmenleri durmadan eleştirdik, yerdik. Oysa, yarışmaya katılan romanları okuyup değerlendirecek olanlar da büyükler, anababalar, öğretmenler. Kendilerini eleştiren bir romana derece vereceklerini sanmıyorum. Üstelik, ‘Bunlar ne biçim çocuklarmış!’ diye de bize kızacaklar belki…”
Romanın diğer kahramanı Ahmet de sözünde durarak arkadaşına mektup yazmaya başlamıştır. O da Zeynep gibi sınıfından, öğretmenlerinden, ailesinden bahsetmiş; onları görüşünün süzgecinden geçirerek anlatmıştır. Mektup arkadaşına göre daha muzip bir mizaca sahip olan Ahmet, örneğin eski bildiklerini unutmasını isteyen öğretmenini ve yaşadıkları anıyı bu tonda anlatmıştır. Yazar Ahmet’in mektuplarında çocuk eğitiminde gerekli görülen birtakım yanlışların sonucunu yine onun anıları ile birleştirerek göstermeye çalışmıştır. Ahmet #fedakârlık, #doğruluk gibi kavramları; kadın ve erkek olma halini sorgular. Bu sorgulama esnasında onu en fazla kızdıran şey büyüklerin, bu konuların onun yaşına uygun olmadığı yönündeki ikazları olur. Öte yandan sorduğu sorular herkesin kafasına birer soru işareti kondurur. Bu durumla da yazar, çocukların da büyükleri eğitmede yetkin olabileceklerini vurgulamak ister gibidir. Ahmet, anne-babasının tavırlarına da çocuk gözüyle; fakat eleştirel bir üslupla değinir. Bir mektubunda babasının dışarıda çok para harcadığı günlerden sonra evdeki tutumlu hallerini, asabi tavrını anlatır. Pek çok mektubunda ise okuldaki olaylarda onun öğretmenine karşı dile getirdiği ve savunduğu açık sözlü fikirlerinden Ahmet’in çocuk kalplerin sözcüsü konumunda olduğunu düşünürüz.
Aziz Nesin, #güldürü ustalığı ile edebiyatımızda yer almış bir yazar olarak “Şimdiki Çocuklar Harika”da çocukların zekâsını hafife almamıştır. Yarattığı çocuk kahramanlar her şeyin bilincinde ve büyüklerin yanılgılarını görebilmişlerdir. Sözgelimi tüm babaların sınıfını birincilikle bitirmiş olmasını, ister kadın ister erkek olalım önemli olanın kendi halimizden memnun olmamız olduğunu fark edebilmişlerdir. Öyle ki kitabı niteleyen birkaç cümleden biri çocukların gözüyle büyüklerin anlatıldığı yönündedir. Çocuk gözüne ve hayal gücüne yazarın ne denli güvendiği açıktır.
#Mizah kavramını “halk yararına olan mizah” ve “yıkıcılık” olarak tanımlayan yazarın bu söylemleri “Şimdiki Çocuklar Harika”nın bütünü ve kahramanlarıyla uyuşmaktadır. Aile yapısı, anne baba, çocuk, eğitim, öğretim gibi en temel meselelere dokunuşu ile toplum yararına bir kitap olarak ele alabileceğimiz “Şimdiki Çocuklar Harika” mizahi üslubuyla öğretme gücüne sahiptir. Kitabın çocuk kahramanları zihinlerde oluşmuş olan “çocuk” bakışının zıttı görüşleri ile var olan düşünceleri ve algıyı yıkma eğilimindelerdir.
Mizahi yönü, eleştirel ve toplumsal sorumluluk duygusuyla pek çok eseri bizimle buluşturan ve dahası böyle bir algıyı tüm insanlıkta yerleştirmeyi amaçlayan Nesin için bu kitap amacının sadece bir koludur denilebilir. Çünkü yapıtlarının tümünde ve yaşama biçiminde çarpıklıklara karşı duruş, aydınlığa özlem ve başta çocuklar olmak üzere herkes için güzel yarınlar vardır. Yine onun satır aralarında çocuk sevgisini sıkça görmek mümkündür. “Şimdiki Çocuklar Harika” da “çocukların büyüklerine karşı haklarını ve kendilerini savunmaları” olarak nitelenmiştir.
KAYNAKÇA:
Aziz Nesin, Şimdiki Çocuklar Harika, Nesin Yayınevi, İstanbul, 2016.#harikaçocuk #çocuklarıngözünden #çocuklukgünleri #kızolmak #mektuparkdaşı #çocukkahramanlar #çocuksevgisi
Aziz Nesin Şimdiki Çocuklar Harika, Şimdiki Çocuklar Harika Özet, Şimdiki Çocuklar Harika PDF, Şimdiki Çocuklar Hala Harika, Şimdiki Çocuklar Harika Soruları
-
0 Replies
Sorry, there were no replies found.