Konrad
-
Konrad
Christine Nöstlinger’in 1975 yılında Almanca kaleme aldığı Konrad, Konserve Kutusundan Çıkan Çocuk başlıklı eserin kahramanıdır. Eser, 1993 yılında Düzlem Yayınlarından Prof. Dr. Zehra İpşiroğlu’nun editörlüğünde Sakine Eruz tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Daha sonra 2003 yılında Günışığı Kitaplığında Mine Kazmaoğlu’nun çevirisiyle ‘Konrad ya da Konserve Kutusundan Çıkan Çocuk’ başlığı altında yayınlanmıştır.
Nöstlinger çocuk kitaplarında genellikle orta halli ailelerin çocuklarının yaşadığı sorunları işleyerek toplumsal hayatı eleştirir. Konrad da bu eleştirilerin yöneltilmesi için yaratılan karakterlerden biridir. Konrad yedi yaşında, sağlıklı, pembe yanaklı, mavi gözlü ve sarı lüleleri olan bir çocuktur. Ne var ki, bir konserve kutusunun içinden çıplak bir şekilde çıkar ve paketin üzerine iliştirilen mektupta çocuğun fabrikada en son teknolojiyle üretildiği yazar. Ürün özelliği “ilgi ve sevgiye gereksinim duyacak şekilde” olarak belirtilen Konrad’ın gittiği aileye mutluluk getireceği, aile tarafından istenen tüm özellikleri taşıdığı, ailenin tüm isteklerine cevap vereceği ve bunun karşılığında kıyafet ve beslenme dışında sadece ilgi ve sevgiye gereksinimi olduğu mektupta açıklanır.
Konrad, Bayan Bartolotti adında evli ama yalnız yaşayan bir kadının evine gönderilir. Bayan Bartolotti, annesi tarafından örnek insan olarak yetiştirilmeye çalışılmış, eşi tarafından da örnek eş olması istenen biridir. Toplumun baskılarına ve beklentilerine rağmen kendi benliğini özgürce ortaya koymaya çalışan Bayan Bartolotti, bağımsız hareketleri yüzünden kocası tarafından terk edilir. Hayatına devam eden Bayan Bartolotti halı dokuyarak geçimini sağlar. Bu karakter her ne kadar istediği gibi garip kıyafetler giyse ve dilediği gibi hareket etse de, zaman zaman çocukluğunda ona dayatılan katı kuralları hatırlamaktan geri kalmaz. Yine de bu karakter, toplum içinde çeşitli baskı ve eleştirilere rağmen kendini dilediği şekilde var etmeye çalışan bir kadın modelini temsil etmesi açısından önemlidir.
Bayan Bartolotti günün birinde bir paket teslim alır ve bu paketin içinden Konrad çıkar. Bayan Bartolotti’nin annelik yapacağı bu çocuğa yüklenen özellikler kitapta şu şekilde belirtilir: hiçbir şey kırmaz ve zarar vermez; anne-babasının sevdiklerini yapar ve bundan hoşlanır; oyun oynarken evi dağıtmaz; annesini rahatsız etmez; erkek çocuk olarak bebeklerle oynamaz çünkü bebeklerle kız çocukları oynar; kötü ya da ayıp bir şey duyduğunda utanır ve kızarır; önüne konan her şeyi yer; yatmadan önce şeker yemez; suçluluk ve görev duygusu gelişmiş; çalışkan; çok iyi okur ve yazar; matematik sorularını hemen çözer; öğretmeninden sözcünden hiç çıkmaz; uslu bir öğrencidir; küfür etmez; arkadaşlarına kopya vermez ve arkadaşlarını kaybetme pahasına yaramazlık yapan sınıf arkadaşlarını öğretmen sorduğunda söyler. İdeal/örnek çocuğu temsil eden Konrad’ı Bayan Bartolotti çok sever ama zaman zaman “aşırı olgun” tavırlarını da garipser.
Tüm bu olaylar yaşanırken hikayeye baba figürü olarak eczacı Bay Egon katılır. Bay Egon, yazarın eleştirdiği sıradan babayı temsil eder. Örnek çocuğun babası olmak isteyen Bay Egon’un bu isteği Bayan Bartolotti tarafından kabul edilir ama ilerleyen süreçte Bay Egon’un baskıcı veya buyurgan tavırları nedeniyle anne ve baba karakterleri çatışır. Bay Egon Bayan Bartolotti’ye sürekli örnek bir anne olması için yapması gerekenler hakkında nutuk çeker. Bayan Bartolotti ise tüm bunlara şiddetle karşı çıkar ve istediği gibi davranmaya devam eder.
Konrad’ın yakın bir arkadaşı vardır ve bu kız çocuğu Kitti’dir. Kitti, oldukça sosyal, kendi yaşının gerçekliğini yaşayan bir çocuktur. Konrad’a okulda diğer çocuklarla nasıl geçineceğini öğretmeye çalışır; çünkü Konrad o kadar “ideal” bir çocuktur ki yaşıtlarıyla dostluk ilişkisi kuramadığı ve üstüne üstlük onların yaramazlıklarını öğretmene söylediği için nefret edilen biridir. Kitti, Konrad’ın okuldaki bu sorunlarını çözmede ona yardım etmeye çalışır. Diğer bir deyişle, Kitti Konrad’a nasıl çocuk olunduğunu göstermeye çalışır.
Hikayenin kırılma noktası fabrikadan gelen bir mektup olur. Mektupta bir yanlışlık yapıldığı ve kısa süre içinde çocuğun geri gönderilmesi gerektiği yazar. Sevgiyi öğrenen Konrad, geri dönmek istemez; Bayan Bartolotti ve Bay Egon Konrad’dan ayrılmaz istemez. Bu sorunun çözümü için Bayan Bartolotti’nin bir fikri vardır. Konrad’ın kendisine yüklenen özelliklerden kurtulup artık örnek bir çocuk olmamasıdır; böylece fabrika Konrad’ı geri istemeyecektir. Bay Egon bu duruma karşı çıksa da, yazarın savunduğu değerleri temsil eden Bayan Bartolotti bu konuda Kitti ile işbirliği yapar. Kitti, Konrad’a küfretmeyi, ortalığı kirletmeyi ve daha pek çok “kötü” sayılabilecek şeyleri yapmayı öğretir. Nitekim başarılı olurlar. Fabrikadan gelenler Konrad’ı gördüklerinde onun kendi ürünleri olamayacağını söyleyerek giderler.
-
0 Replies
Sorry, there were no replies found.